Web Sitesi Kime Yaptırılır? Ajans, Freelancer, Hazır Paket

İşinize bir site lazım ve önünüzde birbirine hiç benzemeyen teklifler var: ajans, tek başına çalışan bir tasarımcı, aylık ödemeli hazır paket, bir de “ben hallederim” diyen tanıdık. Web sitesi kime yaptırılır sorusunun herkese uyan tek bir cevabı yok. Doğru cevap, sitenin ne iş göreceğine ve teslimden sonra onunla kimin ilgileneceğine göre değişir.

Dört seçeneğin her biri başka bir işletmeye uyar. Ben de tek başıma çalışan bir web tasarımcıyım; tek kişiyle çalışmanın yetmediği durumları da açıkça yazdım.

Web sitesi kime yaptırılır: dört seçenek neler?

Bir işletmenin önünde pratikte dört yol vardır: web tasarım ajansı, serbest çalışan web tasarımcı (freelancer), hazır site paketi ya da site kurucu ve tanıdık biri. Bu dört yol fiyattan önce iki noktada ayrılır: işi kimin yaptığı ve teslimden sonra sitenin kimin elinde kaldığı.

Seçenek	Kimdir?	En uygun olduğu iş
Ajans	Tasarımcı, yazılımcı, metin yazarı gibi birkaç kişilik ekip	Marka, çekim, reklam ve sitenin birlikte yürüdüğü işler
Serbest çalışan	İşi baştan sona kendi yapan tek kişi	Kapsamı belli tanıtım, kurumsal ve e-ticaret siteleri
Hazır paket veya site kurucu	Hazır şablonu abonelikle sunan platform ya da firma	Tek sayfalık, hızlı ve geçici başlangıç
Tanıdık	Asıl işi başka olan, hatır için yapan kişi	Müşteri beklemediğiniz, deneme amaçlı site

Birkaç hizmet verenden toplu teklif aldığınız pazar yeri siteleri bu tabloda yok; çünkü pazar yeri bir sağlayıcı türü değil, sağlayıcıya ulaşma yoludur. Oradan gelen teklifin arkasında da çoğunlukla bir serbest çalışan ya da küçük bir ajans vardır. Teklif verenin kendi sitesini ve yayındaki işlerini ayrıca görmek isteyin; aşağıdaki sorular onlar için de geçerlidir.

Web tasarım ajansı ne zaman doğru seçimdir?

Web tasarım ajansı, siteyle birlikte başka uzmanlıklar da gerekiyorsa doğru seçimdir. Logo ve kurumsal kimlik, ürün ya da mekân çekimi, metin yazarlığı, sosyal medya ve reklam aynı anda yürüyecekse hepsini tek sözleşmede toplamak işinizi kolaylaştırır. Ekipten biri izne çıktığında işi bir başkası sürdürebilir; tek kişiyle çalışırken bulamayacağınız güvence budur.

Bunun bir bedeli vardır: ofis, ekip ve proje yönetimi giderleri teklife yansır. Satış görüşmesinde konuştuğunuz kişi ile sitenizi fiilen yapan kişi farklı olabilir; o durumda isteğiniz tasarımcıya bir müşteri temsilcisi üzerinden ulaşır. Ajansla görüşürken şu üç soruyu sorun:

• Sitemi fiilen kim yapacak, o kişiyle doğrudan konuşabilecek miyim?
• İşin bir bölümünü dışarıdan birine mi yaptırıyorsunuz?
• Benim büyüklüğümdeki işleri düzenli olarak alıyor musunuz?

Beş altı sayfalık bir tanıtım sitesi için kalabalık bir ekip çoğu zaman gereksizdir; böyle bir işte ajansın sunduğu uzmanlıkların çoğunu kullanmazsınız.

Freelance web tasarımcı ile çalışmak kime uygun?

Serbest çalışan (freelance) web tasarımcı, kapsamı baştan belli olan işler için uygundur: tanıtım sitesi, kurumsal site, ürün sayısı sınırlı bir e-ticaret sitesi. Çoğu zaman görüştüğünüz, teklifi yazan ve siteyi kuran aynı kişidir; isteğiniz aracıya uğramadan işi yapana ulaşır.

Tek kişiyle çalışmanın asıl riski sürekliliktir: o kişiye ulaşamazsanız siteye ne olur? Bu riski kişinin sözü değil, kurulum biçimi azaltır. Alan adı (sitenizin internet adresi), barındırma (hosting, yani site dosyalarının durduğu sunucu) ve yönetici hesabı sizin adınıza açılmışsa işi başka bir geliştirici devralabilir. WordPress açık kaynaklı ve yaygın kullanılan bir yazılımdır; onunla kurulmuş bir siteyi devralacak geliştirici bulmak çoğu zaman zor olmaz.

Hazır site paketi ve site kurucular kimin işini görür?

Hazır paket ve site kurucular, yeni açılmış ve şimdilik adresini, telefonunu, birkaç fotoğrafını göstermek isteyen işletmenin işini görür. Site kurucu, hazır bir şablonu kod yazmadan düzenleyip aylık ya da yıllık abonelikle yayına aldığınız çevrimiçi araçtır. Hazır site paketi ise bir firmanın aynı şablonu küçük değişikliklerle birçok müşteriye kurduğu sabit kapsamlı tekliftir.

Bu seçeneğin sınırı iki yerde ortaya çıkar. Birincisi, şablon hazırdır ama içerik hazır gelmez; metni yazmak ve fotoğrafları yerleştirmek çoğu zaman size kalır. İkincisi, bazı site kurucularda site yalnızca o platformun sunucularında çalışır ve başka bir barındırmaya taşınamaz. Böyle bir platformda aboneliği bıraktığınızda siteyi yanınızda götüremez, başka yerde yeniden kurdurursunuz.

Taşıma koşulları platformdan platforma değişir. Paket ya da abonelik almadan önce şunları sorun, cevabı platformun kendi yardım sayfalarından da kontrol edin:

• Aboneliği sonlandırırsam siteyi başka bir yere taşıyabilir miyim?
• Alan adı benim adıma mı kayıtlı olacak, paketin içinde mi kalacak?
• Aynı şablonu benim sektörümde ve ilçemde başka kimlere kurdunuz?
• Sonradan teklif formu, yeni sayfa ya da ikinci dil eklenebiliyor mu?

Müşteri siteden gelmeye başladığında ya da rakiplerinizle yan yana karşılaştırıldığınızda hazır paket dar gelebilir; o noktada site çoğu zaman baştan kurulur. Bunu bilerek başlarsanız hazır paket işinizi gören geçici bir çözümdür.

Tanıdığa site yaptırmak mantıklı mı?

Tanıdığa site yaptırmak, müşteri beklemediğiniz deneme amaçlı bir site için mantıklı olabilir; işiniz siteden teklif bekliyorsa risklidir. Risk tanıdığınızın bilgisinden çok ilişkinin biçiminden doğar: teslim tarihi konuşulmaz, düzeltme istemek ayıp kaçar, altı ay sonra telefon numaranız değiştiğinde aramaya çekinirsiniz.

Yine de tanıdığınızla çalışacaksanız işi yabancı biriyle yapıyormuş gibi yürütün:

• Kapsamı ve teslim tarihini yazıya dökün; bir mesaj bile yeter.
• Emeğinin karşılığını ödeyin. Hatır için yapılan iş, çoğu zaman ücretli işin arkasında sıraya girer.
• Asıl işi yoğunken sitenize ne kadar zaman ayırabileceğini açıkça sorun.

Hangi işletme için hangi seçenek mantıklı?

Web sitesi kime yaptırılır sorusunu sektörünüz değil, sitenin yapacağı iş cevaplar. Aynı mobilya atölyesi tek sayfalık bir tanıtım sitesi de isteyebilir, siparişlerin hangi aşamada olduğunu gösteren bir üretim takip paneli de. İkincisi şablonla kurulmaz, yazılım geliştirmeyi bilen birini gerektirir.

Durumunuz	Mantıklı seçenek	Neden?
Yeni açıldınız; adres, telefon ve birkaç fotoğraf yeter	Hazır paket veya site kurucu	Kapsam küçük, hızlı başlarsınız
Hizmetlerinizi tanıtan, teklif formu olan kurumsal site	Serbest çalışan	İş tek kişinin yürütebileceği büyüklükte
İnternetten ürün satacaksınız	E-ticaret sitesi kurmuş serbest çalışan veya ajans	Ödeme, kargo ve stok ayarı deneyim ister
Marka kimliği, çekim, reklam ve site birlikte	Ajans	Birden çok uzmanlık tek sözleşmede
Bayi girişi, sipariş takibi, özel hesaplama	Özel yazılım geliştiren kişi veya ekip	Şablonla çözülmez, özel geliştirme gerekir

İkinci satırdaki site için hangi sayfaların şart olduğuna kurumsal web sitesi nasıl olmalı yazısında bakabilirsiniz. İnternetten satış için WooCommerce ile e-ticaret sitesi kuruyorum. Son satırdaki gibi bir ihtiyaçta önce WordPress mi, özel yazılım mı kararını verin. Böyle panelleri de geliştiriyorum; ihtiyacı yazılımcıya nasıl tarif edeceğinizi ayrı bir yazıda anlattım.

Web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenler: 7 soru

Kimi seçerseniz seçin, anlaşmadan önce aynı yedi soruyu sorun ve cevapları yazılı isteyin. Bu soruları geçiştiren biriyle, ajans da olsa serbest çalışan da olsa, anlaşmadan önce bir kez daha düşünün.

1. Sitemi fiilen kim yapacak? Ad verilebilmeli; o kişiyle doğrudan konuşabilmelisiniz.
2. Benzer bir işinizi canlıda görebilir miyim? Ekran görüntüsü değil, şu an yayında olan bir adres isteyin.
3. Teklife neler dahil, neler değil? Sayfa sayısı, içeriği kimin hazırlayacağı, form, dil sayısı ve düzeltme hakkı yazılı olmalı.
4. Alan adı ve barındırma kimin adına açılacak? İkisi de sizin adınıza olmalı. Nedenini alan adı ve hosting kimin üzerine olmalı sorusunu cevaplarken anlattım.
5. İçeriği teslimden sonra kendim değiştirebilecek miyim? Bunun yolu yönetim panelidir: şifrenizle girip yazıyı ve fotoğrafı kendiniz güncellediğiniz ekran. Yönetici yetkisi sizde olmalı.
6. Yolumuz ayrılırsa siteyi başka biri devralabilir mi? Yalnızca yapanın bildiği kapalı bir sistem sizi o kişiye bağlar.
7. Teslimden sonra sorun çıkarsa kim, hangi koşulla bakacak? Bakım ve destek çoğu zaman ayrı bir hizmettir; kapsamını baştan öğrenin.

Takvimi de yazılı isteyin. Hangi sitenin kaç haftada bittiğini site türüne göre yapım süreleri yazısında bulursunuz.

Portfolyoya bakarken neye dikkat edilir?

Portfolyoda tasarımın güzelliğine değil, sitenin işini yapıp yapmadığına bakın. Bunun için on dakika ve bir telefon yeter.

• Örnek siteler şu an yayında mı? Açılmayan adreslerin nedenini sorun.
• Sizin işinize benzeyen bir örnek var mı? Yoksa benzer bir işi nasıl kuracağını anlatmasını isteyin.
• Yapanın kendi sitesinde yazım hatası, açılmayan sayfa ya da çalışmayan form var mı? Kendi sitesine gösterdiği özen, sizinkine göstereceği özen hakkında fikir verir.

Benim yaptığım işleri portfolyo sayfasında görebilir, aynı soruları bana da sorabilirsiniz.

Sağlayıcı seçerken sık sorulan sorular